ಸತ್ಯನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬರೆದ ಈ ಕೃತಿಯು ಮೂಲತಃ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಹಲವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿ. ಮೋಹನದಾಸ ಕರಮಚಂದ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಬರೆದ “Satyana Prayogo (The Story of My Experiments with Truth)” ಕೇವಲ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಸತ್ಯದ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತಾನು ಹೇಗೆ ಅರಳಿದನು ಎಂಬುದರ ವಿವೇಕಯುತ ಹಾದಿ. ಬದುಕಿನ ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳೇ ಮನುಷ್ಯನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಕೃತಿಯ ಸಾರಾಂಶ.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಭಯ, ಲಜ್ಜಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ. “ಸತ್ಯವೇ ಪರಮಾತ್ಮ” ಎಂದು ನಂಬಿದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಂದು ಕಡೆ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಸತ್ಯದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಆಧಾರವೇ ಸತ್ಯ.” ಈ ಸಾಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳೆದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. [short pause]

ಅವರ ಜೀವನದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಗ್ಗುಲುಗಳೆಂದರೆ: ಅಹಿಂಸೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಓದುವಾಗ ಅವರು ಪಟ್ಟ ಪಾಡು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ನಿಷ್ಠೆ ಅವರ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಕಠಿಣ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗಾಂಧೀಜಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅಂತರಾತ್ಮದ ಧ್ವನಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಡುವುದೇ ಮನುಷ್ಯನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಹೇಳದೆ ಚಿನ್ನದ ಬಳೆಯನ್ನು ಕದ್ದಾಗ ಉಂಟಾದ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ತಂದೆಯ ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದ ತಪ್ಪಿನ ನೋವು – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದವು. [sigh]

ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿದ್ದು ಇಷ್ಟೇ: ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಆ ಸತ್ಯದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು. ಬದುಕಿನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನೇ ಪಾಠಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೇಗೆ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ನಿಮಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನೀವು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಓದಲೇಬೇಕು. ಜೀವನದ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಇದು ದಾರಿದೀಪ. ಬದುಕಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಗ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬದುಕುವುದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯು ಪದೇ ಪದೇ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.