ದಯಾರಾಮ್ ಕಾವ್ಯ

ಭಕ್ತಿ ಕಾವ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆಗೆ ಇಳಿಸಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿ ‘Dayaram Nu Kavya’. ಈ ಕೃತಿಯು ದೈವಿಕ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅತಿ ನಿಕಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಜೀವನದ ಪರಮ ಗುರಿ ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಾರಾಂಶ.

ದಯಾರಾಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗರ್ಬಿ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಾಯನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ ಅರಿವಿನ ದಾರಿ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರು. ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ವಿರಹದ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪ್ರೀತಿಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.” ಈ ಸಾಲು ಕೇವಲ ದುಃಖದ ಬಗ್ಗೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಸಾಮೀಪ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾತರಿಸುವ ಆತ್ಮದ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.

ದಯಾರಾಮ್ ಅವರ ಭಕ್ತಿಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಹಂತಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಬೃಂದಾವನದ ಲೀಲೆಗಳ ವರ್ಣನೆ ಮೂಲಕ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಮೋಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗುವುದು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಸಮಾಜದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞರಾಗಿರುವುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವಿರಹದ ನೋವಿನ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ದೈವಿಕ ಮಿಲನದ ಆನಂದ.

ಕೆಲವರು ಈ ಕೃತಿಯ ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗವು ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದಯಾರಾಮ್ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಲೌಕಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಓಡಿಹೋಗುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ದೈವವನ್ನು ಕಾಣುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. [sigh]

ದಯಾರಾಮ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಕವಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ಅನುಭಾವಿ ಸಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಅತೀವ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ಬದುಕಿನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಸೋಲದೆ, ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಆ ದೈವಿಕ ತುಡಿತವನ್ನು, ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ಆ ಅತೀವ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಲೇಬೇಕು. ಈ ಕೃತಿಯು ಕೊನೆಗೆ ಹೇಳುವುದಿಷ್ಟೆ: ಅಹಂಕಾರವು ಕರಗಿ, ಭಗವಂತನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುವುದೇ ಜೀವನದ ಸಾರ್ಥಕತೆ. ನೀವು ಈ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೀರಾ?