ಟಿಟಾಶ್ ಏಕ್ತಿ ನದೀರ್ ನಾಮ್

ಅದ್ವೈತ ಮಲ್ಲಬರ್ಮನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಟಾಸ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರರ ಬದುಕನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡವರು. ಆ ನದಿಯ ಹರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿದ್ದ ಜನರ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳು, ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆ ನದಿ ಬತ್ತಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯವೇ ಹೇಗೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ನೋವಿನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯ, “Titash Ekti Nadir Naam”.

ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು, ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕೆಂಪು ಕಿರಣಗಳು ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ದಡದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರರ ಬಲೆಗಳು ಒಣಗುತ್ತಿವೆ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿ ಮೀನಿನ ಮತ್ತು ತೇವಭರಿತ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ. ದೋಣಿಗಳ ಸದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. [short pause] ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು ನದಿಯ ಅಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಭರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.

ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಕಿಶೋರ್ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಸುಬಾಲಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿವೆ. ಸುಬಾಲ ಈಗ ‘ರಾಜರ್ ಜೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಅನಾಥೆಯಾಗಿ, ಮೌನಿಯಾದ ಮಗ ಅನಂತನೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದಾಗ, ಕಿಶೋರ್ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: “ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವಳೇನಾ?” ಅದಕ್ಕೆ ಸುಬಾಲಳ ಮೌನದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ನೋವುಗಳ ಉತ್ತರ ಅಡಗಿತ್ತು. [medium pause] ಆಕೆಯ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ, “ನಾನು ಬದುಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇ ಒಂದು ತಪ್ಪು, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಬದುಕು ಆ ನದಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದೆ” ಎಂಬ ಹತಾಶೆ ಮನೆಮಾಡಿದೆ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿಜವಾದ ತಾತ್ಪರ್ಯವೆಂದರೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಥೆ. ನದಿ ಬತ್ತಿದರೆ ನಂಬಿಕೆಗಳೂ ಬತ್ತುತ್ತವೆ, ನದಿ ಮರೆಯಾದರೆ ನೆನಪುಗಳೂ ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅದ್ವೈತ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ನೈಜತೆ ಇದೆ. ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ಟಿಟಾಸ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ನದಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಮೀನುಗಾರರ ಉಸಿರು.”

[sigh] ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆ ಎಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವನ್ನು ಅದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತಿಲ್ಲ, ಒಂದು ಇಡೀ ಸಮುದಾಯದ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನದಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲವೂ ಬರಿದಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? ಉತ್ತರ ತಿಳಿಯಲು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಓದಬೇಕು.