ಗೃಹಭಂಗ

ಒಂದು ಮನೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲ, ಅದು ಸಾವಿರ ಕನಸುಗಳ ನೆಲೆ. ಆದರೆ ಆ ಮನೆಯೇ ತನ್ನೊಳಗಿನವರನ್ನು ನುಂಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು? ‘Gruhabhanga’ ಕಾದಂಬರಿಯೇ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಕಾಲದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗುವ ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಥನ.

ಎಂ.ಕೆ. ಇಂದಿರಾರವರ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಗೌರಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ. ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮಬ್ಬು ಬೆಳಕು ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ ನುಸುಳುತ್ತಿದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ದೀಪಗಳು ಆರಿಹೋಗಿವೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳ ಭಾರವಿದೆ. ಗೌರಿ ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ. [short pause] ಅವಳ ಅಂತರಾಳದ ಮಾತು ಹೀಗಿದೆ: “ನಾನು ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆ ನನ್ನನ್ನು ಬದುಕಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ನನ್ನನ್ನೇ ಬಲಿಕೇಳುತ್ತಿದೆಯೋ?” ಅವಳು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಜೊತೆ ನಡೆಸುವ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಆ ನೋವು, ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಪತಿಯ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಎಂತಹವರಿಗೂ ಕಣ್ಣೀರು ತರಿಸುತ್ತದೆ. “ನಿನಗೆ ಸಂಸಾರ ಮುಖ್ಯವೋ ಅಥವಾ ಮರ್ಯಾದೆಯೋ?” ಎಂದು ಕೇಳುವ ಆಕೆಯ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳ ಅಚಲವಾದ ಧೈರ್ಯವಿದೆ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿಜವಾದ ತಿರುಳು ಏನೆಂದರೆ, ಪುರುಷಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು. [medium pause] ಎಂ.ಕೆ. ಇಂದಿರಾರವರ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ ಬಹಳ ವಿಶೇಷ. ಅವರು ಬರೆಯುವ ಸಾಲುಗಳು ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯಗಳು. ಒಂದು ಕಡೆ ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ಬದುಕು ಅನ್ನೋದು ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತಲೇ ಒಣಗುವ ಹಂಬಲ.” ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಮತ್ಕಾರ. [sigh]

ಅವರು ಹೆಣೆದಿರುವ ಈ ಕಥೆ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಮೌನವನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಮರುಜೀವದ ಈ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಕಾಣುವಿರಿ. ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಹಠ ಬಿಡದ ಆ ಗೌರಿಯ ಬದುಕು ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಮನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಂಗವಾಗುತ್ತದೆಯೇ? [long pause] ಈ ಸಾರಾಂಶದ ನಂತರ, ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಆ ಮೂಲ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆದು ಓದಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ. ಇದು ಓದಲೇಬೇಕಾದ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಕೃತಿ.