આડુ જીવિતમ (બકરીના દિવસો)

બેન્યામીન જ્યારે ખાડીના દેશોમાં કામ કરતા એક પ્રવાસી મજૂર તરીકે જીવન વિતાવતા હતા, ત્યારે તેમણે સાંભળેલી નજીબ નામની વ્યક્તિની વ્યથાએ તેમના હૃદયને હચમચાવી દીધું હતું. એક સામાન્ય માણસ કેવી રીતે અચાનક આધુનિક સમયના ગુલામમાં ફેરવાઈ જાય છે, તે સત્ય તેમને બેચેન કરી ગયું. આ અકલ્પનીય સત્યને દુનિયા સુધી પહોંચાડવા માટે તેમણે ‘Aadu Jeevitham (Goat Days)’ ની રચના કરી.

આ પુસ્તકનો મુખ્ય સાર એ છે કે, માણસ ગમે તેટલી વિકટ પરિસ્થિતિમાં હોય, પણ તેની જીવવાની ઈચ્છા તેને પથ્થર અને રેતી વચ્ચે પણ જીવંત રાખે છે. નજીબ નામનો એક કેરળનો યુવાન જ્યારે સારી કમાણીના સપના સાથે સાઉદી અરેબિયા જાય છે, ત્યારે તેને ખબર નથી હોતી કે તેનું ભાગ્ય એક નિર્જન રણમાં બકરીઓ ચરાવતા ગુલામ તરીકે લખાયેલું છે. [short pause]

બેન્યામીન આ પુસ્તકમાં લખે છે — “મનુષ્ય જ્યારે બધું જ ગુમાવી દે છે, ત્યારે તે પશુ જેવો બની જાય છે, છતાં તેની અંદર ક્યાંક માનવતાનું એક ટીપું બાકી રહી જાય છે.” આ વાક્ય નજીબના એ સંઘર્ષને દર્શાવે છે જ્યાં તેણે પોતાની ઓળખ ભૂંસી નાખવી પડી હતી. લેખકે અહીં વાસ્તવિકતા અને ભ્રમણા વચ્ચેની પાતળી રેખાને ખૂબ જ સચોટ રીતે આલેખી છે. નજીબની ભૂખ, તરસ અને એકલતા એવી છે કે તે વાંચતા સમયે [sigh] આપણને પણ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અનુભવાય.

કેટલાક ટીકાકારો કહે છે કે આ વાર્તા અતિશયોક્તિભરી છે, પરંતુ લેખક આના જવાબમાં નજીબના તે ડર અને શારીરિક નિશાનોને ટાંકે છે જે આજે પણ તેની યાદશક્તિમાં તાજા છે. આ એક એવા માણસની ગાથા છે જેણે રણની રેતીમાં પોતાનો આત્મા ખોઈ નાખ્યો હતો અને ફરી પાછો મેળવ્યો હતો.

‘Aadu Jeevitham (Goat Days)’ એ કોઈ સામાન્ય વાર્તા નથી, પણ માનવીય સહનશક્તિની એક કસોટી છે. એક સાધારણ માણસ કેવી રીતે નરકમાંથી જીવતો બહાર આવે છે? [long pause] એ જાણવા માટે તમારે નજીબના આ દુઃખદ અને પ્રેરણાદાયી સફરના સાક્ષી બનવું જ પડશે.