મલેગલ્લી મડુમગાલુ

પશ્ચિમ ઘાટના ગાઢ જંગલોમાંથી આવતી ભીની માટીની સુગંધ, વરસાદના સતત પડતા ટીપાંઓનો અવાજ અને પહાડોની વચ્ચે ગૂંગળાઈ રહેલી માનવતા. રામા અને બેલ્લીના ધબકતા હૃદયના સ્પંદનો આ જંગલની ખામોશીને ચીરી રહ્યા છે. અહીં પ્રકૃતિ જેટલી સુંદર છે, એટલી જ ક્રૂર છે અહીંની સામાજિક મર્યાદાઓ. આ છે “Malegalalli Madumagalu”.

કે. શિવરામ કારંતે અહીં માત્ર વાર્તા નથી લખી, પણ એક આખું વિશ્વ જીવંત કર્યું છે. [medium pause] અહીં એક દ્રશ્ય છે જે ક્યારેય ભૂલાતું નથી: બેલ્લી જ્યારે પોતાની આસપાસના જકડેલા સામાજિક બંધનો વિશે વિચારે છે, ત્યારે તેનું મન અંદરથી પોકારી ઉઠે છે—’શું પ્રેમ કરવો એ આટલો મોટો ગુનો છે?’ બીજી તરફ, અપ્પન્ના જેવો સત્તાધીશ માણસ પોતાની સંપત્તિના જોરે અન્યાયને ન્યાય બનાવી દે છે, અને તેની પત્ની હૂલી મૌન રહીને પોતાની આત્માના ટુકડા થતા જુએ છે.

કે. શિવરામ કારંતની કલમ એવી છે કે જાણે પાત્રો તમારી સામે શ્વાસ લઈ રહ્યા હોય. તેઓ લખે છે: “માણસ પોતાની જ બનાવેલી દીવાલોમાં કેદ છે, જે પ્રકૃતિના ખુલ્લા આકાશ કરતાં પણ વધારે ઊંચી અને અભેદ્ય છે.” [short pause] આ પુસ્તકનો મૂળ સૂર એ છે કે સત્તા અને જાતિવાદ કેવી રીતે માનવ સંવેદનાઓને કચડી નાખે છે, છતાં મનુષ્યની આશા ક્યાંક ને ક્યાંક જીવંત રહે છે.

આ કૃતિમાં લેખકની ભાષા ક્યાંક ધોધની જેમ વહે છે, તો ક્યાંક સ્થિર તળાવની જેમ ગંભીર. [sigh] જ્યારે તમે આ વાંચશો, ત્યારે તમને સમજાશે કે આ માત્ર એક નવલકથા નથી, પણ એક સામાજિક દર્પણ છે. શું રામા અને બેલ્લીનો પ્રેમ આ જંગલના વમળમાંથી બહાર નીકળી શકશે? શું અન્યાય સામે લડતી વ્યક્તિને ક્યારેય ન્યાય મળશે? આ સવાલોના જવાબ શોધવા માટે, આ પુસ્તકને તમારે જાતે જ અનુભવવું પડશે. [long pause] આ પુસ્તક તમને અંદરથી હચમચાવી દેશે અને કદાચ તમને તમારી આસપાસની દુનિયા જોવાની એક નવી દ્રષ્ટિ આપશે. “Malegalalli Madumagalu” એ એક એવી સફર છે જેનો અંત તમે ક્યારેય નહીં ઈચ્છો.