രംഗഭൂമി

ഒരാളുടെ മണ്ണും സ്വത്വവും പിടിച്ചെടുക്കാൻ അധികാരത്തിന്റെ യന്ത്രങ്ങൾ ഇരമ്പുമ്പോൾ, ഒരു കണ്ണുപൊട്ടനായ ഭിക്ഷക്കാരന് അതിനെ തടഞ്ഞുനിർത്താൻ കഴിയുമോ? മുंशी പ്രേംചന്ദിന്റെ ‘Rangbhoomi’ എന്ന നോവൽ ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകുന്നത് കേവലം വാക്കുകൾ കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണമായ പോരാട്ടം കൊണ്ടാണ്.

ഗ്രാമത്തിലെ പൊടിപടലങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വഴിയിൽ, മണ്ണെണ്ണ വിളക്കിന്റെ മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തിൽ, സൂര്യദാസ് എന്ന കാഴ്ചയില്ലാത്ത മനുഷ്യൻ ഇരിക്കുന്നു. ചുറ്റും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവരുടെ നിശബ്ദത. ദൂരെ നിന്ന് കേൾക്കുന്ന മില്ലിലെ യന്ത്രങ്ങളുടെ ഇരമ്പൽ ആ മണ്ണിലെ സമാധാനത്തെ കീറിമുറിക്കുകയാണ്. അവിടെ, ജോൺ സേവക് എന്ന മുതലാളി തന്റെ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് സൂര്യദാസിന്റെ ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കാൻ വരുന്നു.

മറക്കാനാവാത്ത ആ സംഭാഷണം ഓർക്കുക. സേവക് ചോദിക്കുന്നു, “നിന്റെ ഈ ചെറിയ ഭൂമിക്ക് എന്ത് വിലയാണ് നീ കൽപ്പിക്കുന്നത്?” സൂര്യദാസ് ശാന്തമായി മറുപടി നൽകുന്നു, “ഈ മണ്ണ് വിൽക്കാനുള്ളതല്ല, ഇവിടെ എന്റെ പൂർവ്വികരുടെ വിയർപ്പും അസ്ഥികളും അലിഞ്ഞുചേർന്നിരിക്കുന്നു. അതിന് വിലയിടാൻ ഒരു ലോകത്തിനും കഴിയില്ല.”

ഇവിടെയാണ് കഥയുടെ കാതൽ. കേവലം ഒരു ഭൂമിതർക്കമല്ല ഇത്; മറിച്ച്, മൂലധനത്തിന്റെ ക്രൂരതയ്ക്കും മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള യുദ്ധമാണ്. സൂര്യദാസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത് തനിക്ക് വേണ്ടിയല്ല, മറിച്ച് തന്റെ സമൂഹത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് വേണ്ടിയാണ്. തന്റെ അഹിംസാപരമായ സമരത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം ചിന്തിക്കുന്നു, “മരണം ഭയപ്പെടുത്തുന്നതല്ല, മറിച്ച് മണ്ണില്ലാത്തവനാകുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ മരണം.” [sigh]

പ്രേംചന്ദ് ഈ കൃതിയിൽ മനുഷ്യമനസ്സുകളെ വരച്ചുകാട്ടുന്നത് അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടെയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ ദാരിദ്ര്യം എന്നത് വെറും അവസ്ഥയല്ല, അതൊരു പോരാട്ടവീര്യമാണ്. “നീതി എന്നുള്ളത് ബലവാന്റെ വാളിലല്ല, മറിച്ച് ധാർമ്മികമായ നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിലാണ്” എന്ന് ഈ പുസ്തകം നമ്മോട് പറയുന്നു.

ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ ത്യാഗം എങ്ങനെ ഒരു നാടിന്റെ ഉണർവാകുന്നു എന്ന് കാണാൻ, സൂര്യദാസിന്റെ ആ പോരാട്ടം അറിഞ്ഞിരിക്കണം. അടിച്ചമർത്തുന്നവർക്കും അടിച്ചമർത്തപ്പെടുന്നവർക്കും ഇടയിലുള്ള ഈ ‘Rangbhoomi’ നിങ്ങളെ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും. നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടം അവസാനിക്കുന്നില്ല, അത് സൂര്യദാസിന്റെ ത്യാഗത്തിലൂടെ വീണ്ടും ജ്വലിക്കുന്നു. ആ സമരത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾ വായിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലും ഒരു തീപ്പൊരി പടരും, തീർച്ച.