ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਇੱਕ: ਸਟਾਰਟਅੱਪ ‘ਤੇ ਨੋਟਸ, ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ
ਵੱਲੋਂ ਪੀਟਰ ਥੀਏਲ ਬਲੇਕ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ
ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਇੱਕ: ਸਟਾਰਟਅੱਪ ‘ਤੇ ਨੋਟਸ, ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਥੀਏਲ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਤਰੱਕੀ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਇੱਕ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਮਝ
ਅਚੰਭਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੋਜੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੀਟਰ ਥੀਲ ਅਤੇ ਬਲੇਕ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ “Zero to One: Notes on Startups, or How to Build the Future” ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਵਨਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੈਰਾਨੀ ਹੈ—ਉਹ ਹੈਰਾਨੀ ਜੋ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਕਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਨਵੀਂ ਸਿਰਜਣਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀ ਤਰੱਕੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਨਾ ਕਿ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁਧਾਰਦੇ ਹੋ।
ਲੇਖਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਲੀਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ। ਥੀਲ ਤਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ‘ਮੋਨੋਪੋਲੀ’ ਜਾਂ ਇਕਾਧਿਕਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਉਤਪਾਦ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: “ਕਿਹੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਸਹਿਮਤ ਹਨ?”
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਆਲੋਚਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕਾਧਿਕਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਨੈਤਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਲੇਖਕ ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਥੀਲ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਫਲਤਾ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਮੇਲ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤਕਨੀਕ ਡਾਟਾ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ ਫੈਸਲੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਪਾਰਕ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ। [short pause]
ਕੀ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਵੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ? “Zero to One: Notes on Startups, or How to Build the Future” ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਕੋਈ ਬਣੀ-ਬਣਾਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ?