भागवत की कथाएँ

एका मरणासन्न राजाच्या समोर यमदूत उभे आहेत, पण मृत्यूची भीती नाहीये; त्याऐवजी एका सात दिवसांच्या ज्ञानयज्ञाची तयारी सुरू आहे. राजा परीक्षितला कळून चुकलेय की त्याचा काळ जवळ आला आहे, पण त्याने घाबरण्याऐवजी आत्मज्ञानाचा मार्ग निवडला आहे. हे दृश्य आहे ‘BHAGWAT KI KATHAYEN’ या ग्रंथाचे, जे मनुहारी पाठक यांनी अत्यंत जिवंतपणे मांडले आहे.

हे पुस्तक म्हणजे केवळ पौराणिक कथांचा संग्रह नाही, तर मानवी जीवनाला अर्थ देणारा एक दीपस्तंभ आहे. मनुहारी पाठक यांचे हे कार्य एका १२ वर्षांच्या मुलालाही समजेल असे आहे: आपल्या कर्मांनी आणि भक्तीने आपण स्वतःला या जगाच्या दुःखातून मुक्त करू शकतो.

पाठक लिहितात, “भक्ती ही केवळ प्रार्थना नाही, तर ती देवाशी जोडलेली एक अतूट नाळ आहे.” [short pause] हे विधान महत्त्वाचे आहे कारण ते सिद्ध करते की, अजामिलासारखा पापी माणूसही केवळ ‘नारायण’ हे नाव उच्चारून कसा मुक्त होऊ शकतो. लेखक पुरावे म्हणून प्रल्हादाची अटळ निष्ठा किंवा ध्रुवाचे कठोर तप यांचा आधार घेतात. जेव्हा लोक प्रश्न विचारतात की, “कलीयुगात देवत्व अस्तित्वात आहे का?”, तेव्हा पाठक अतिशय प्रगल्भतेने उत्तर देतात की, देवत्व बाहेर नाही, ते तुमच्या अंतःकरणात असलेल्या धर्माच्या पालनात आहे.

पुस्तकात श्रीकृष्णाच्या लीलांपासून ते कलियुगाच्या अंतापर्यंतचा प्रवास वर्णन केला आहे. हे पुस्तक समजून घेताना आपण समजतो की, माया ही एक भ्रम आहे आणि सत्य केवळ आत्मस्वरूपात आहे. मनुहारी पाठक यांनी वैदिक ज्ञान आणि आधुनिक जीवन यांचा जो पूल बांधला आहे, तो थक्क करणारा आहे. [sigh]

या ग्रंथाचे मुख्य सूत्र हेच आहे की, भक्ती आणि धर्मी आचरण याच्या जोरावर कोणताही माणूस अध्यात्मिक मुक्ती मिळवू शकतो. शेवटी, परीक्षित राजाची मुक्ती आणि कल्की अवताराची प्रतीक्षा हे आपल्याला एकच शिकवतात: काळ बदलत राहील, पण सत्याचा मार्ग कधीही बदलत नाही. आपणही या प्रवासाचा भाग व्हायला हवे का? ‘BHAGWAT KI KATHAYEN’ मध्ये दडलेले हे गूढ उलगडण्यासाठी हे पुस्तक नक्की वाचा.