ಸ್ವಾಮಿ

ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಮಂದ ಬೆಳಕು ಪುಣೆಯ ಶನಿವಾರವಾಡದ ಭವ್ಯ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ದೀಪಗಳ ಜ್ಯೋತಿ ಗಾಳಿಗೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ, ಸುತ್ತಲೂ ತಣ್ಣನೆಯ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯದ ಘಮಲು. ಮಾಧವರಾವ್ ಪೇಷ್ವೆ ತಮ್ಮ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಪ್ರೌಢವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಹೊತ್ತ ಭಾರದ ದಣಿವು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರಣಜಿತ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಕಾದಂಬರಿ “Swami”.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ, ಇದು ಒಂದು ತಲ್ಲಣದ ಆತ್ಮಕಥೆ. ರಣಜಿತ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಅಷ್ಟಾದಶ ಶತಮಾನದ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವ ನಾಯಕ ಅನುಭವಿಸುವ ಏಕಾಂಗಿತನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನವಿರಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮಾಧವರಾವ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ರಮಾಬಾಯಿ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ.
“ನಿಮ್ಮ ಈ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಓಟದಲ್ಲಿ, ನಿಮಗಾಗಿ ನೀವು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಏನು?” ಎಂದು ರಮಾಬಾಯಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಮಾಧವರಾವ್ ಮೌನವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೌನವೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ತಿರುಳು.

[medium pause]

ಒಂದು ಕಡೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ರಣಕಹಳೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಕುತಂತ್ರಗಳು. ಮಾಧವರಾವ್ ಪೇಷ್ವೆ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಭಾರಕ್ಕೆ ನಲುಗುತ್ತಾರೆ. ರಣಜಿತ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಅವರು ಪಾತ್ರಗಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ: “ಕರ್ತವ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆವಾಗ ಸಿಗುವ ಹೂವುಗಳಿಗಿಂತ ಕಂಟಕಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು.”

ಈ ಕೃತಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.