मत्थु एस्तेरू

जंगलाचा शांतपणा इतका भयावह असू शकतो की तो मानवी गोंधळापेक्षाही जास्त ओरडून आपल्याला काहीतरी सांगू पाहतो. ‘Matthu Estheru’ ही कादंबरी अशाच एका विरोधाभासाची गोष्ट आहे—जिथे निसर्गाच्या कुशीत राहूनही माणूस स्वतःच्याच प्रगतीच्या व्याख्येत हरवून जातो.

के. पी. पूर्णचंद्र तेजस्वी यांनी पश्चिम घाटातील कॉफीच्या मळ्यांच्या पार्श्वभूमीवर ही कथा विणली आहे. [short pause] एका बाजूला आधुनिक विकासाची हाव आणि दुसरीकडे निसर्गाची अथांग, अनाकलनीय समज. तेजस्वी यांचे लेखन म्हणजे केवळ शब्दांची जुळवाजुळव नाही, तर ती डोळ्यासमोर उभी राहणारी एक जिवंत सृष्टी आहे.

एका प्रसंगात, रात्र दाटून आली आहे. मळ्यातील हवेत ओल्या मातीचा आणि कुजलेल्या पानांचा एक विशिष्ट उग्र वास दरवळतोय. लॅम्पचा पिवळसर प्रकाश भिंतींवर विचित्र सावल्या नाचवतोय. तेजस्वी लिहितात, “निसर्गाच्या भाषेत बोलताना शब्दांची गरज नसते, फक्त संवेदनांची असते.” [medium pause]

या कादंबरीत काही संवाद असे आहेत, जे मनावर कायमचा कोरले जातात. जेव्हा एखादा अनुभवी स्थानिक माणूस आधुनिक जगाकडून येणाऱ्या पाहुण्याला विचारतो, “तुम्ही या मातीचे मालक होऊ इच्छिता, की तिचे एक छोटेसे भाग बनून राहू इच्छिता?” [sigh] हा प्रश्न केवळ संवाद नाही, तर ती मानवी अस्तित्वाची शोकांतिका आहे.

तेजस्वी यांच्या लेखणीचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचे सूक्ष्म निरीक्षण. ते निसर्गातील एक साधे फुलपाखरू किंवा एखादा दुर्लक्षित पक्षी अशा प्रकारे मांडतात की, आपल्याला स्वतःच्या अस्तित्वाची क्षुद्रता जाणवू लागते. ते माणसाच्या अहंकारावर, सत्तेच्या लालसेवर आणि मृत्यूच्या अपरिहार्यतेवर प्रश्नचिन्ह उभे करतात.

‘Matthu Estheru’ वाचताना असे वाटते की, आपण केवळ एक कथा वाचत नाही आहोत, तर एका समृद्ध जीवनाचा अनुभव घेत आहोत. [long pause] पण, जेव्हा आपण निसर्गाला पूर्णपणे जिंकून घेण्याच्या भ्रमात असतो, तेव्हा निसर्ग आपल्याला काय धडा देतो? हा प्रश्न या साऱ्याचे सार आहे. ही कलाकृती तुम्हाला अंतर्मुख करेल आणि कदाचित पुन्हा एकदा निसर्गाकडे पाहण्याचा तुमचा दृष्टिकोन पूर्णपणे बदलून टाकेल. ही कादंबरी केवळ वाचण्यासारखी नाही, तर ती जगण्यासारखी आहे.