ओरु संकीर्तनम पोल

पश्चात्तापाची एक भयंकर जाणीव. राजा डेव्हिडने जेव्हा त्याचे सर्वात वेदनादायी स्तोत्र, ‘सल्म ५१’ लिहून पूर्ण केले, तेव्हा त्याच्या मनात जी पोकळी निर्माण झाली, तिचे वर्णन करणे कठीण आहे. हे केवळ एका राजाचे आत्मचरित्र नाही, तर सत्तेच्या शिखरावर बसलेल्या एका माणसाच्या तुटलेल्या आत्म्याची ही एक अस्वस्थ कथा आहे.

पोल झकारिया यांच्या ‘Oru Sankeerthanam Pole (Like a Psalm)’ या कादंबरीत आपण पाहतो की, राजा डेव्हिड राजवाड्याच्या एका अंधाऱ्या खोलीत बसला आहे. हवेत धूप आणि जुन्या कागदपत्रांचा जड वास दरवळतोय. खिडकीतून येणारा दुपारचा पिवळसर प्रकाश त्याच्या चेहऱ्यावरील सुरकुत्या अधिक खोल करत आहे. तो शांत आहे, पण त्याच्या मनात विचारांचे वादळ सुरू आहे. [medium pause]

मला तो प्रसंग आजही आठवतो, जेव्हा डेव्हिड आणि नथन यांच्यात संवाद होतो. नथन राजाला विचारतो, “तू केवळ देवासमोर झुकतोस की तुझ्या पापांच्या ओझ्याखाली दबलेल्या रयतेसमोरही?” डेव्हिड थबकतो. तो आतून ओरडतोय— “मला माझे राज्य नको, मला माझी शांती हवी आहे!” ही कादंबरी सत्तेच्या अहंकाराला विरघळवताना दिसते.

पोल झकारिया यांची लेखणी विलक्षण आहे. ते लिहितात, “त्याच्या पापांची कबुली ही शब्दांची साखळी नव्हती, तर ती एक जिवंत जखम होती.” हे वाक्य वाचताना अंगावर काटा येतो. [short pause] हे पुस्तक मानवी स्वभावातील विरोधाभासांवर प्रकाश टाकते. यात प्रेम, मृत्यू आणि त्याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे, स्वतःच्या चुकांची जबाबदारी स्वीकारण्याचे धाडस आहे. [sigh]

शेवटी, राजा डेव्हिड जो निर्णय घेतो, तो केवळ त्याच्यासाठी नाही तर त्याच्या संपूर्ण साम्राज्यासाठी एक नवी पहाट असते. काय असेल तो अंतिम निर्णय? आणि एका पापाने बरबटलेला राजा स्वतःला कसा शुद्ध करून घेईल? जर तुम्हाला मानवी अस्तित्वाच्या मुळापर्यंत पोहोचवणारी एक कलाकृती अनुभवायची असेल, तर ‘Oru Sankeerthanam Pole (Like a Psalm)’ वाचणे गरजेचे आहे. हे केवळ पुस्तक नाही, तर आत्मशोधाचा एक प्रवास आहे. तुम्ही हा प्रवास पूर्ण करायला तयार आहात का?