अमृतना पंथो

माणसाच्या आत दडलेल्या त्या अथांग पोकळीला भरून काढण्याची धडपड आणि अस्तित्वाच्या मुळापर्यंत पोहोचण्याची जिद्द, रघूवीर चौधरी यांना ‘Amrutna Pantho’ लिहिण्यासाठी प्रवृत्त करत होती. जीवनाच्या चक्रात अडकलेल्या मानवाचा प्रवास जेव्हा भौतिक सुखाकडून आत्मिक शांततेकडे वळतो, तेव्हा काय घडते? हा प्रश्न लेखकाला सतावत होता. त्यांनी या कादंबरीतून केवळ कथा सांगितली नाही, तर सत्याचा शोध घेणाऱ्या प्रत्येक प्रवाशाचा आरसा समोर धरला आहे.

एका निर्जन आश्रमाच्या अंगणात सायंकाळची वेळ आहे. मावळत्या सूर्याची केशरी किरणे लाकडी खांबांवर रेंगाळतायत. हवेत ओल्या मातीचा आणि जळणाऱ्या चंदनाचा मंद सुगंध दरवळतोय. तिथे उभे राहून जेव्हा मुख्य पात्र आपल्या अहंकाराच्या भिंती कोसळताना पाहते, तेव्हा त्या शांततेत एक वेगळाच आवाज घुमतो. रघूवीर चौधरी लिहितात, “जेव्हा तुम्ही स्वतःला पूर्णपणे रिकामे करता, तेव्हाच विश्वाचा अमृतकलश तुमच्यात ओतला जातो.”

एका प्रसंगात, जेव्हा गुरु आणि शिष्य यांच्यात संवाद होतो, तेव्हा शिष्याचा आवाज कातर झाला आहे: “या साऱ्या मोहमायेतून सुटका कशी मिळणार?” गुरूंचे उत्तर शांत पण तितकेच भेदक आहे: “सुटका मिळवायची नाही, तर या मोहाचे रूपांतर प्रेमात करायचे आहे.” हे शब्द वाचताना मनाचा थरकाप होतो. [short pause] ही केवळ गोष्ट नाही, तर हे एक तत्त्वज्ञान आहे जे सांगते की, सत्य हे शोधायची वस्तू नसून अनुभवायची जाणीव आहे.

रघूवीर चौधरी यांची लेखणी ही एका कुशल शिल्पकारासारखी आहे. ते शब्दांतून भावनांना इतक्या बारीकसारीकपणे कोरतात की वाचक त्या पात्रांच्या वेदना आणि त्यांचे आनंद स्वतःचे मानू लागतो. [sigh] या पुस्तकाचा गाभा हाच आहे की, मानवी जीवनातील क्लिष्टता ही केवळ दृष्टिकोनाचा भाग आहे. जर अहंकार गळून पडला, तर मृत्यूचे भय नाहीसे होते आणि आयुष्याचा खरा अर्थ उलगडू लागतो.

जेव्हा तुम्ही या प्रवासाला सुरुवात करता, तेव्हा तुम्हाला उमजते की, आपण सर्वजण एकाच वाटेचे प्रवासी आहोत. पण त्या वाटेच्या शेवटी काय आहे? ते रहस्य जाणून घेण्यासाठी, आपल्या अंतर्मनाला गवसणी घालण्यासाठी ‘Amrutna Pantho’ वाचणे अपरिहार्य आहे. ही कथा तुम्हाला तिथे घेऊन जाईल, जिथे प्रश्न संपतात आणि उत्तरं आपोआप उमलतात. [uhm] पुढचे पाऊल उचलण्याचे धाडस करणार का?