ಜ್ಹೆರ್ನಾ

‘Jherna’ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ; ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಮಡಿವಂತಿಕೆಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ. ರಮಣಭಾಯಿ ಮಹಿಪತ್ರಾಂ ನೀಲಕಂಠ ಅವರು ಬರೆದ ಈ ಕೃತಿ, ಬದಲಾವಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ನಿರ್ಣಯವಲ್ಲ, ಅದು ಹೃದಯಗಳ ಮಿಡಿತ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

[short pause]

ಇಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆಯ ಕೋಣೆಯೊಂದಿದೆ. ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಸೋರಿ ಬರುವ ಮಂದ ಬೆಳಕು, ವಿಧವೆಯೊಬ್ಬಳ ಹಳೆಯ ಸೀರೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳಂತೆ ತೇಲುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಹಿ ನೆನಪಿನ ವಾಸನೆ. ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಆಕೆಯ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಕುಳಿತಿವೆ. ರಮಣಭಾಯಿ ಮಹಿಪತ್ರಾಂ ನೀಲಕಂಠ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ ಅದೆಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣವೆಂದರೆ, ಓದುಗನಿಗೆ ಆ ನೋವು ಸ್ವತಃ ತನಗೇ ಆಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ಪರಂಪರೆ ಎನ್ನುವುದು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಮರದ ಬೇಲಿಯಿದ್ದಂತೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೂವು ಅರಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹಸಿವು ಬೇಕು.”

ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರೊಬ್ಬರು ಸುಧಾರಣಾವಾದಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ದೃಶ್ಯ. ಮುಖಂಡನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ದರ್ಪ: “ನೀವು ಈ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಹೊರಟರೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಅಲುಗಾಡುತ್ತದೆ!” ಅದಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿಯ ಶಾಂತ, ಆದರೆ ದೃಢವಾದ ಉತ್ತರ: “ಯಾವ ಅಡಿಪಾಯವು ಮನುಷ್ಯನ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಅದು ಅಲುಗಾಡುವುದೇ ಸರಿ.”

[sigh]

ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ಆಂತರಿಕ ತುಮುಲದಲ್ಲಿ, [uhm] ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ‘Jherna’ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅರಿವಿನ ಬೆಳಕು ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಲೇಖಕರ ಶೈಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದು ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ. ಕಥೆಯು ವಿಧವೆಯ ಮರುವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣದಂತಹ ಜ್ವಲಂತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.