ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਿਆ ਕਹਾਣੀਆਂ

ਸਿਓਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਗਲੀ, ਜਿੱਥੇ ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਗੀਆਂ ਕਾਈ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਇੰਝ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਪੀੜ ਲੁਕਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ। ਸ਼ੇਖਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਘਰ ਹੁਣ ਉਹ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਮੌਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦੀ “Meri Priya Kahaniyan” ਦਾ ਉਹ ਦਰਦ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਉਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੌਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦੀ ਕਲਮ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੇਪਰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਤਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਗਨੀ ਮੀਆਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਵੰਡ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਕੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਦਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?” [sigh] ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਖਲਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਵਜੂਦ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ।

“Meri Priya Kahaniyan” ਦਾ ਅਸਲ ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿਚਾਲੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਤੜਪ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੌਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦੀ ਲਿਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੜੀ ਸਾਦਗੀ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਆਏ ਹਾਂ, ਪਰ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਅੱਜ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।” [uhm] ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਠਕ ਦੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਉਕਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਧੂਰੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕਿਤੇ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਅਧੂਰਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।