ਦੋਸਤ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤੀਏ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੀਏ

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ “How to Win Friends and Influence People” ਦੇ ਲੇਖਕ ਡੇਲ ਕਾਰਨੇਗੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕ ਕ੍ਰਿਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬੋਲਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਵਜੋਂ ਲਿਖੀ ਸੀ? ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਹੈ: ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੀ ਅਸਲ ਕਲਾ ਹੈ।

ਡੇਲ ਕਾਰਨੇਗੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਤਰਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਆਲੋਚਨਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰਦੀ ਹੈ।” ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਗਲਤ ਕਹਿਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਸੱਚਾਂ ‘ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਸਿੱਖੋ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਵੱਜੋ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ, ਦਲੀਲਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚੋ; ਕਾਰਨੇਗੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ।” [short pause] ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ ਵੀ ਜਾਓ, ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੀਜਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਓ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਭੁੱਖ ‘ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ’ ਹੈ।” [sigh]

ਕਈ ਆਲੋਚਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਜਾਂ ਮਤਲਬੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਡੇਲ ਕਾਰਨੇਗੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਾਫ਼ ਹੈ: ਇਹ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਚਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ।

ਡੇਲ ਕਾਰਨੇਗੀ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਨੀ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਪਰਖਿਆ। ਇਸ ਸਾਰ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਇਹ ਹੈ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਸਮਝੋ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਥੋਪੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਦੂਈ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।