ਕੋਸਲਾ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਾਗੋ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਘਰ ਸਮਝਦੇ ਸੀ, ਇੱਕ ਖੋਖਲਾ ਡਰਾਮਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਓਗੇ? [medium pause] ‘Kosala’ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਲਚੰਦਰ ਨੇਮਾਡੇ ਸਾਨੂੰ ਪਾਂਡੁਰੰਗ ਸੰਗਵਿਕਰ ਦੀ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਯਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। [short pause] ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਰੂਹ ਦੀ ਚੀਕ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਮਖੌਟਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਸੱਚ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਕਾਲਜ ਦੇ ਇੱਕ ਤੰਗ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਬੋ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗੰਧ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। [short pause] ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਫਿੱਕੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਂਡੁਰੰਗ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। [long pause] ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਕ ਖੇਡ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਿਯਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ।” [medium pause] ਦੋਸਤ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੂੰ ਇਹ ਖੇਡ ਕਿਉਂ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?” ਪਾਂਡੁਰੰਗ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।” [medium pause]

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਇਸ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। [uhm] ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਅਰਥ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਸਿਰਜਦੇ ਹਾਂ। [short pause] ਨੇਮਾਡੇ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਤਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਪਰ ਡੂੰਘੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। [short pause] ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।” [long pause]

‘Kosala’ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। [short pause] ਕੀ ਪਾਂਡੁਰੰਗ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਲੱਭ ਲਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਨਬੀ ਹੀ ਰਹੇਗਾ? [medium pause] ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਗੂੰਜਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। [short pause] ਇੱਕ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਤਜਰਬਾ ਹੈ।