द फॉल्ट इन अवर स्टार्स

हेझल ग्रेस लँकेस्टर. सोळा वर्षांची मुलगी, जिच्या फुफ्फुसांत कर्करोगाचा विळखा घट्ट आहे. ती सतत आपल्यासोबत एक ऑक्सिजनचा सिलेंडर ओढत फिरते, जणू काही तिच्या मृत्यूची साक्ष देणारी ती एक खूणच आहे. हेझलला जगापासून लांब राहायचे आहे, कारण तिला ठाऊक आहे की ती एक ‘ग्रेनेड’ आहे—जी कधीही फुटून आपल्या प्रियजनांना दुखावू शकते. पण मग तिची भेट होते ऑगस्टस वॉटर्सशी.

जॉन ग्रीन यांच्या “The Fault in Our Stars” या कादंबरीतला हा प्रवास केवळ आजाराबद्दल नाही, तर जगण्याबद्दल आहे.

अ‍ॅमस्टरडॅममधील एका हॉटेलच्या खोलीत खिडकीतून येणारा पिवळसर सूर्यप्रकाश भिंतीवर थरथरतोय. खोलीत पुस्तकांच्या पानांचा आणि जुन्या आठवणींचा मंद वास दरवळतोय. तिथे हेझल आणि ऑगस्टस बसले आहेत. तिथे एक संवाद आहे जो कायमचा लक्षात राहतो. ऑगस्टस शांतपणे म्हणतो, “मला जगाला काहीतरी महान देऊन जायचे आहे,” तेव्हा हेझल त्याला विचारते, “का? केवळ अस्तित्वात असणे पुरेसे नाही का?”

जॉन ग्रीन यांच्या लेखणीची जादू हीच आहे की ते वेदनेला कुरवाळत बसत नाहीत, तर तिला आयुष्याचा एक भाग मानतात. ते लिहितात, “काही अनंतकाळ हे इतरांपेक्षा मोठे असतात.” [short pause] हेझलच्या मनात चाललेला संघर्ष मोठा आहे—तिला प्रेम करायचे आहे, पण मृत्यूच्या सावलीत राहून एखाद्यावर प्रेम करणे किती कठीण असते, हे तिला उमजले आहे.

या पुस्तकाचा खरा अर्थ हा आहे की, आयुष्य किती मोठे आहे यापेक्षा ते किती अर्थपूर्ण आहे, यातच खरी ताकद आहे. ही कथा आपल्याला सांगते की, नियती आपल्या नशिबात जे तारे (stars) लिहून ठेवते, ते आपल्या हातात नसतात, पण त्या चांदण्यांखाली आपण एकमेकांचे आयुष्य कसे उजळतो, हे आपल्या हातात असते. [sigh]

ऑगस्टसचा तो शेवटचा निरोप आणि हेझलचा तो एकटेपणा… ही केवळ एक कथा नाही, तर मानवी भावनेचा एक आरसा आहे. पण जेव्हा शेवटचे पान उलटले जाते, तेव्हा मनाच्या कोपऱ्यात एक प्रश्न नक्कीच उरतो—आपल्या आयुष्यातील ‘लिटल इन्फिनिटी’ नेमकी कोणती? हे जाणून घेण्यासाठी हे पुस्तक वाचणे अनिवार्य आहे.