चंद्रकांता

देवकी नंदन खत्री हे जेव्हा लिहायला बसले, तेव्हा त्यांच्यासमोर केवळ एक कथा नव्हती, तर एक स्वप्नवत जग निर्माण करण्याचे आव्हान होते. वाचनाची आवड जागृत करण्यासाठी आणि जनसामान्यांना साहित्याशी जोडण्यासाठी त्यांनी ‘तिलिस्म’ आणि ‘अय्यारी’च्या जगात प्रवेश केला. लेखकाने स्वतःच्या कल्पनाशक्तीच्या जोरावर एका अशा कालखंडाची निर्मिती केली, जिथे जादू आणि बुद्धिमत्तेचा संगम होतो.

‘Chandrakanta’ म्हणजे केवळ एक कादंबरी नाही, तर तो एक प्रवास आहे. [short pause] विजयगडचा राजवाडा. तिथे चंदनाचा मंद सुगंध दरवळतोय आणि तेलाच्या दिव्यांची थरथरणारी ज्योत भिंतींवर लांबच लांब सावल्या नाचवतेय. राजकुमार वीरेंद्रसिंग तिथे एका संगीतकाराच्या वेशात प्रवेश करतो. त्याच्या मनात भीती नाही, तर एक ध्येय आहे. तो हळूच राजकन्येच्या हातावर एक गुप्त संदेश ठेवतो.

त्यातील एक संवाद मला आजही आठवतो—जेव्हा वीरेंद्रसिंग चंद्राकांताला विचारतो, “या जाळ्यातून सुटण्यासाठी माझ्यावर विश्वास ठेवशील?” आणि चंद्राकांताचे उत्तर होते, “जिथे प्रेम आणि कर्तव्य एक होतात, तिथे विश्वासाची गरज उरत नाही, ती अस्तित्वात असते.” हे केवळ संवाद नाहीत, तर दोन जीवांचा एकमेकांसाठी असलेला समर्पण भाव आहे.

या पुस्तकाचा खरा गाभा म्हणजे केवळ थरार नव्हे, तर ‘बुद्धिमत्ता हीच खरी शक्ती’ हा संदेश आहे. खत्री यांची लेखणी इतकी जादूई आहे की, वाचताना आपल्याला प्रत्येक दृश्य डोळ्यासमोर उभं राहतं. त्यांचे एक वाक्य तर काळजाला भिडते: “तिलिस्मच्या भिंती जशा दगडी असतात, तशीच मानवाची शंकाही अभेद्य असते.”

[medium pause]

ही कथा सत्ता, प्रेम आणि धूर्ततेच्या खेळाभोवती फिरते. वीरेंद्रसिंग आणि चंद्राकांता यांचे प्रेम केवळ राजेशाही थाटाचे नाही, तर ते संकटातून मार्ग काढणाऱ्या जिद्दीचे प्रतीक आहे. जेव्हा हे दोघे राजसभेत षडयंत्राचा पर्दाफाश करतात, तेव्हा वाचकाला एक वेगळीच अनुभूती मिळते—न्याय मिळाल्याचा आनंद.