चांगल्यातून महानतेकडे: काही कंपन्या झेप का घेतात… आणि काही का नाही
द्वारे जिम कॉलिन्स
चांगल्यातून महानतेकडे: काही कंपन्या झेप का घेतात… आणि काही का नाही
Bhakti Yoga is a profound exploration of the path of devotion, presenting love, surrender, and spiritual discipline through the teachings of Swami Vivekananda.
या पुस्तकाबद्दल
हा एक अभ्यास आहे जो कंपन्यांना ‘चांगल्या’ कामगिरीतून ‘महानतेकडे’ यशस्वीरित्या संक्रमण करण्यास अनुमती देणारी संघटनात्मक तत्त्वे ओळखतो, ज्यात लेव्हल 5 सारख्या संकल्पनांचा समावेश आहे.
मुख्य अंतर्दृष्टी
एखादी गोष्ट ‘चांगली’ असण्याने आपण समाधानी का होतो? हा प्रश्न जेव्हा मनात येतो, तेव्हा निर्माण होते ती एक प्रकारची अस्वस्थता—उत्कृष्टतेच्या शोधातील एक विलक्षण तळमळ. जिम कॉलिन्स यांच्या ‘Good to Great: Why Some Companies Make the Leap… and Others Don’t’ या पुस्तकात हीच अस्वस्थता एका प्रवासात बदलते.
एका १२ वर्षांच्या मुलाला सांगायचे झाले तर, हे पुस्तक सांगते की एखादी कंपनी किंवा व्यक्ती ‘ठीकठाक’ कामगिरी करण्यापासून ‘सर्वोत्तम’ बनण्यासाठी नशिबाची नाही, तर शिस्तबद्ध प्रयत्नांची गरज असते. जिम कॉलिन्स, जे एक निष्णात संशोधक आहेत, त्यांनी पाच वर्षे अकरा कंपन्यांच्या प्रगतीचा अभ्यास केला. त्यांच्या मते, “Good is the enemy of great.” म्हणजेच, ‘चांगले’ हे ‘उत्कृष्ट’ होण्यातील सर्वात मोठा अडथळा आहे. [short pause]
कॉलिन्स यांचे एक महत्त्वाचे निरीक्षण म्हणजे ‘लेव्हल ५ लीडरशिप’. ते म्हणतात, “या नेत्यांमध्ये कमालीची नम्रता आणि व्यवसायाप्रती तीव्र इच्छाशक्ती यांचा एक दुर्मिळ संगम असतो.” हे नेते स्वतःचे नाव मोठे करण्याऐवजी संस्थेच्या यशावर लक्ष केंद्रित करतात. ते ‘खिडकी आणि आरसा’ या तत्त्वाचा वापर करतात—यशाचे श्रेय टीमला देतात, तर अपयशाची जबाबदारी स्वतःवर घेतात.
या साऱ्यात ‘हेजहॉग कन्सेप्ट’ (Hedgehog Concept) नावाचा एक विचार अत्यंत महत्त्वाचा आहे. कॉलिन्स यांच्या मते, ज्या कंपन्यांना नेमके काय करायचे आहे याची स्पष्टता असते आणि ज्या त्यांच्या कौशल्याच्या केंद्रस्थानी राहतात, त्या जिंकतात. काही टीकाकार म्हणतात की, व्यावसायिक जग बदलत असते, तिथे जुन्या तत्त्वांचा काय उपयोग? पण कॉलिन्स स्पष्ट करतात की, मानवी स्वभावाचे नियम कधीच बदलत नाहीत; शिस्त आणि स्पष्टता हे यशाचे शाश्वत आधारस्तंभ आहेत. [uhm]
तुम्ही आयुष्यात एखादे मोठे चाक फिरवण्याचा प्रयत्न कधी केला आहे का? सुरुवातीला ते हालणे कठीण असते, पण एकदा का गती मिळाली की ते स्वतःच्या वजनाने फिरू लागते. यालाच कॉलिन्स ‘फ्लाईव्हील इफेक्ट’ म्हणतात.
हे पुस्तक तुम्हाला केवळ कॉर्पोरेट जगताची ओळख करून देत नाही, तर यशाच्या मागे लपलेली ती शांत, पण अफाट ताकद समजून घेण्याची एक खिडकी उघडते. [sigh] ‘Good to Great: Why Some Companies Make the Leap… and Others Don’t’ हे केवळ एक पुस्तक नाही, तर ही ध्येयवेड्यांसाठी एक दिशा आहे. आता प्रश्न हा उरतो—तुम्ही ‘चांगले’ बनण्यावर थांबणार, की ‘उत्कृष्ट’ बनण्यासाठी सज्ज होणार?