സരസ്വതീചന്ദ്ര

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത് കൈയിലുണ്ടായിട്ടും, അത് വേണ്ടെന്നു വെച്ച് ശൂന്യതയിലേക്ക് ഇറങ്ങി നടക്കാൻ തീരുമാനിച്ച ഒരു മനുഷ്യൻ. ഒടുവിൽ, താൻ തിരസ്കരിച്ച ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ അർത്ഥങ്ങളും ഒരു സ്ത്രീയുടെ കണ്ണുകളിൽ തിരികെ കണ്ടെത്തുന്ന വിരോധാഭാസം. ഇതാണ് ഗോവർദ്ധൻറാം മാധവറാം ത്രിപാഠിയുടെ ‘Saraswatichandra’ എന്ന ബൃഹത്തായ കാവ്യം.

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗുജറാത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വിരിയുന്ന ഈ കഥ, ഭൗതികമായ നേട്ടങ്ങളേക്കാൾ ആത്മീയമായ പൂർണ്ണത തേടിയലയുന്ന സരസ്വതിചന്ദ്രൻ എന്ന യുവാവിന്റെതാണ്. ആഡംബരങ്ങളുടെ മധ്യത്തിലും മടുപ്പ് മാത്രം അനുഭവിച്ചവൻ. അവിടെയാണ് കുമുദ് എന്ന ബുദ്ധിമതിയായ പെൺകുട്ടി അവന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്.

ഒരു രംഗം ഞാൻ ഇപ്പോഴും ഓർക്കുന്നു. നിലാവെളിച്ചം വീണുകിടക്കുന്ന ഒരു തറവാടിന്റെ ഉമ്മറം. അകത്ത് വിളക്കുകൾ മങ്ങിക്കത്തുന്നു, ചന്ദനത്തിരിയുടെ മണം വായുവിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്നു. സരസ്വതിചന്ദ്രൻ അസ്വസ്ഥനായി നിൽക്കുമ്പോൾ, കുമുദ് സാവധാനം അവന്റെ അടുത്തേക്ക് വരുന്നു. അവൾ ചോദിക്കുന്നു: “ലോകത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചവർക്ക് എന്തിനാണ് ഇനിയും ഓർമ്മകളുടെ ഭാരമുള്ളത്?” സരസ്വതിചന്ദ്രന്റെ ഉള്ളിൽ അപ്പോൾ ഉയരുന്ന മൗനം ഭയാനകമാണ്. അവൻ സ്വന്തം മനസ്സിനോട് മന്ത്രിക്കുന്നു: ‘എനിക്ക് വേണ്ടത് സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്, പക്ഷേ ഈ കണ്ണുകളിൽ ഞാൻ കുടുങ്ങിപ്പോകുന്നുവോ?’

ഗോവർദ്ധൻറാം മാധവറാം ത്രിപാഠിയുടെ രചനാശൈലി അസാധാരണമാണ്. അദ്ദേഹം മനുഷ്യന്റെ വികാരങ്ങളെയും സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതിയെയും ഇഴപിരിച്ചു പരിശോധിക്കുന്നു. “ജീവിതമെന്നത് കെട്ടുകഥയല്ല, മറിച്ച് പലതരം പാപങ്ങളും പുണ്യങ്ങളും ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു മഹാസമുദ്രമാണ്” എന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതുമ്പോൾ വായനക്കാരൻ അമ്പരന്നുപോകും.

സമൂഹത്തിന്റെ ചങ്ങലകൾക്കിടയിൽ പിടയുന്ന പ്രേമത്തിന്റെയും, കടമകളുടെ പേരിൽ ആത്മാവിനെ ബലി കൊടുക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെയും കഥയാണിത്. കുമുദിന്റെ ആത്മധൈര്യം, ഒരുപക്ഷേ വായനക്കാരനെ കണ്ണുനീരണിയിക്കും. അറിവിന്റെ ഉച്ചകോടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും, ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ സ്നേഹത്തിന് മുന്നിൽ തോറ്റുപോവുന്ന സരസ്വതിചന്ദ്രൻ നമ്മളോരോരുത്തരുമാണ്.

എന്തുകൊണ്ടാണ് അവൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചത്? ആ ത്യാഗം ഒടുവിൽ അവന് നൽകിയത് ശാന്തിയായിരുന്നോ അതോ നഷ്ടബോധമോ? [sigh] ഇതിന്റെ ഉത്തരങ്ങൾ തേടി ‘Saraswatichandra’ എന്ന വിസ്മയത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലൂ. കഥയുടെ ആഴങ്ങൾ നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു.