ജാംവനി ജതൻ

ഗുജറാത്തിലെ പഴയകാല കമ്പോളത്തിലെ ആ വലിയ തറവാട്ടു വീടിന്റെ തടിപ്പലകകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക ഗന്ധമുണ്ട്; പുരാതനമായ തേക്ക് മരത്തിന്റെയും, അവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെയും, അതിലുപരി കാലം കാത്തുസൂക്ഷിച്ച സത്യസന്ധതയുടെയും ഗന്ധം. അവിടെ, വിളക്കിലെ തിരിനാളം കാറ്റിൽ അല്പമൊന്ന് വിറയ്ക്കുമ്പോൾ, രൺചോദ്ഭായിയുടെയും ത്രിഭുവൻദാസിന്റെയും കണ്ണുകളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് കേവലം ലാഭനഷ്ടങ്ങളല്ല, മറിച്ച് തലമുറകളായി കൈമാറി വന്ന മൂല്യങ്ങളാണ്. ഇതാണ് ഹരീന്ദ്ര ദവെ രചിച്ച ‘Jamvani Jatan’.

ഈ പുസ്തകം കേവലം കച്ചവടക്കാരുടെ കഥയല്ല. മറിച്ചുള്ള ഒരു രംഗം ഓർമ്മ വരുന്നു: സ്വർണ്ണപ്പണിക്കാരനായ പോപറ്റ്‌ലാലിന്റെ കൈകൾ വിറയ്ക്കുന്നുണ്ട്. മോഷണം പോയ ഒരു ആഭരണത്തിന്റെ പേരിൽ അയാൾ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കപ്പെടുന്നു. അയാൾ സ്വയം ചോദിക്കുന്നുണ്ട്, “എന്റെ സത്യസന്ധതയ്ക്ക് ഈ സ്വർണ്ണത്തെക്കാൾ വിലയുണ്ടോ?” ഇതേ ചോദ്യം അംബാലാൽ എന്ന പാവം വ്യാപാരിയെ സഹായിക്കാൻ കച്ചവടക്കാർ ഒത്തുചേരുമ്പോഴും ഉയരുന്നുണ്ട്. കച്ചവടം എന്നത് കേവലം പണമല്ല, പരസ്പരമുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ നൂൽപ്പാലമാണെന്ന് ഹരീന്ദ്ര ദവെ വരച്ചുകാട്ടുന്നു.

ഹരീന്ദ്ര ദവെയുടെ തൂലിക ചലിക്കുന്നത് വളരെ സൂക്ഷ്മമായാണ്. ഒരു രംഗം നോക്കൂ: “കച്ചവടക്കാരന്റെ ചിരിയിൽ ഒരു മാധുര്യമുണ്ട്; അത് ഉപഭോക്താവിനെ വശീകരിക്കാനല്ല, മറിച്ച് ഒരാത്മാവിനെ മറ്റൊരാത്മാവിനോട് ചേർത്തുനിർത്താനാണ്.” ഈ വാചകത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ആഴം ശ്രദ്ധിക്കുക. കാന്തിലാൽ എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പരിവർത്തനം കാണുമ്പോൾ വായനക്കാരന് തോന്നും, യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത് അലമാരയിലല്ല, നാം മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുന്ന കരുതലിന്റെ ആകെത്തുകയിലാണ് എന്ന്.

ഇതൊരു ലളിതമായ കഥയല്ല, ജീവിതത്തിന്റെ ഗണിതശാസ്ത്രം തെറ്റാതെ തന്നെ ഹൃദയത്തിന്റെ കണക്കുപുസ്തകം എഴുതുന്ന രീതിയാണിത്. [sigh] ഭൗതിക നേട്ടങ്ങൾക്കപ്പുറം, മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ഇഴയടുപ്പമാണ് ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂലധനം എന്ന് ഈ പുസ്തകം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഒടുവിൽ കാന്തിലാൽ തന്റെ യാത്രയുടെ അർത്ഥം തേടി നടക്കുമ്പോൾ, ഒരു വലിയ സത്യം വെളിപ്പെടുന്നു: നാം വിതയ്ക്കുന്ന നന്മകൾക്ക് മാത്രമേ കാലത്തെ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയൂ. ഈ യാത്രയുടെ അവസാനത്തിൽ, ആ വലിയ കമ്പോളത്തിലെ തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ കാന്തിലാൽ കണ്ടെത്തിയ ആ സത്യം എന്തായിരിക്കും? ആ ഉത്തരം അറിയാൻ, ‘Jamvani Jatan’ എന്ന ഈ കൃതിയിലേക്ക് നിങ്ങൾക്കും കടന്നുചെല്ലാം. ആ ജീവിതങ്ങൾ നിങ്ങളെയും മാറ്റിമറിക്കും.