ಸಾಕ್ಷಿ

ನಿಮ್ಮ ಮೌನವೇ ನಿಮಗೆ ಶಾಪವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ “Sakshi” ಕಾದಂಬರಿಯು ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯ ಹೊಯ್ದಾಟ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಕರಾಳತೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಳಗಿರುವ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಕನ್ನಡಿ.

ಒಬ್ಬ ರೈಲ್ವೆ ಗೇಟ್‌ಕೀಪರ್‌ನ ಏಕಾಂತ ಬದುಕು. ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿರುವ ಕತ್ತಲು, ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲೆದಾಡುವ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಕೀಟಗಳ ಸದ್ದು. [short pause] ಆತ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಘೋರ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆತನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಭಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಜ್ಜತನದ ಕದನ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ.

“ನಾನು ನೋಡಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ, ನನ್ನ ಬದುಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಆತನ ಆಂತರಿಕ ಮಥನ, ಕೇವಲ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಂಘರ್ಷ. ಆತ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಆ ಮೌನವೇ ಅವನಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಸೆರೆಮನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸೊಬಗೇ ಅದು; ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೋಡುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುವುದಲ್ಲ, ಅದು ತನ್ನದೇ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಡುವುದಾಗಿದೆ.” ಈ ಸಾಲುಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯ ತಿರುಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೈತಿಕ ಪತನದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ಆಳವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರ, ಭೀತಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಿತು-ಕೆಡುಕುಗಳ ನಡುವಿನ ತೆಳುವಾದ ಗೆರೆಯನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಎಳೆದಿರುವರೆಂದರೆ, ಓದುಗನಿಗೆ ತನ್ನದೇ ನೈತಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ. [medium pause]

ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಪಾತ್ರಗಳ ಆಂತರ್ಯವನ್ನು ತೆರೆಯುವ ರೀತಿ ಅನನ್ಯ. “Sakshi” ಕೇವಲ ಅಪರಾಧದ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಅಂತರಾಳದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಹೇಗೆ ಸೋಲುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ದಾಖಲೆ. [sigh]

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಗೇಟ್‌ಕೀಪರ್ ಅನುಭವಿಸುವ ದೃಢವಾದ ಹತಾಶೆ ನಮ್ಮನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ತಾನು ನೋಡಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳದಿದ್ದರೆ ಏನು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ? ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲದು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನೀವು ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿ ಪುಟವನ್ನೂ ತಿರುವುತ್ತೀರಿ. [long pause]