ಶ್ರೀಕಾಂತ

ಮನುಷ್ಯನ ಅಲೆಮಾರಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ನಡುವಿನ ಮೌನ ಸಂಘರ್ಷದ ಹೆಸರು ‘Srikanta’. ಜೀವನದ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಮರುಶೋಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯದ ಅರಿವು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದುವಾಗಲೇ ಉಂಟಾಗುವುದು.

ಬಂಗಾಳದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ನಸುಕಿನ ಹೊತ್ತು. ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಂಜು ಕವಿದಿದೆ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ. ಎಳೆಯ ಶ್ರೀಕಾಂತ ತನ್ನ ಸಾಹಸಿ ಗೆಳೆಯ ಇಂದ್ರನಾಥನೊಂದಿಗೆ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಬರೀ ಪ್ರವಾಸವಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಅಜ್ಞಾತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಾಗಿಲು. ಸರತ್‌ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ಇಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲು ಕೂಡ ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲ; ಅದು ಜೀವಂತ ಚಿತ್ರಣ. “ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ನದಿ ಇದ್ದಂತೆ” ಎಂದು ಅವರು ವರ್ಣಿಸುವಾಗ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ತುಡಿತಗಳು ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾರೆ. ಪ್ಯಾರಿ ಬಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಕಾಂತನ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ, ಆಕೆ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ: “ನೀನು ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೀಯೋ, ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಹೃದಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೋ?” [medium pause] ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕಾಂತನಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ, ಪ್ರೀತಿಗೂ ಸಮಾಜದ ಹಂಗಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು. ಅಭಯಳ ಪಾತ್ರವಂತೂ ಸ್ತ್ರೀತ್ವದ ಅಚಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸೆಗಳ ನಡುವೆ ಆಕೆ ಅನುಭವಿಸುವ ತುಮುಲ, ಓದುಗನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ತರಿಸುವಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. [sigh]

ಈ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವೆಂದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ತನ್ನ ಆತ್ಮದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು. ಸರತ್‌ಚಂದ್ರರು ಮನುಷ್ಯನ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು, ಆತನ ಹಂಬಲಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಭಾಷೆಯ ಹರಿವು ಎಂತಹ ಕಠಿಣ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಕರಗಿಸಬಲ್ಲದು.

ಅಲೆಮಾರಿ ಶ್ರೀಕಾಂತನ ಈ ಪಯಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಶಾಂತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆತ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸತ್ಯವೇನು? ಆತ ತನ್ನೊಳಗೆ ಪಡೆದ ಆ ನಿರಾಳತೆ, ಬದುಕಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ? [short pause] ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ‘Srikanta’ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ದೀವಿಗೆ. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪಯಣವನ್ನು ನೀವೂ ಅನುಭವಿಸಿ.