ಧರತಿ ಅಭಿ ಘುಮತಿ ಹೈ

ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟಿರುವ ಸಮಾಜದ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಮುಂದೆ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಘನತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ? ರಂಗೇಯ ರಾಘವ್ ಅವರ “Dharti Abhi Ghumti Hai” ಕಾದಂಬರಿಯು ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಮ್ಮೆದುರು ಎಸೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವರ ಆತ್ಮಗೌರವದ ಕಹಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ದಾಖಲೆ.

[short pause]

ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮರಳುಗಾಡು. ಬಿಸಿಲ ಧಗೆಯಲ್ಲಿ ನಡುಗುತ್ತಿರುವ ನೆಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಶೀಲ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾತ್ರಿಯ ತಂಗುದಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತಿವೆ, ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿರುವ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ವಾಸನೆ. ಪೊಲೀಸರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಇವರು ಅಪರಾಧಿಗಳು, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಇವರು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು. ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ; ಇಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, “ನಾವು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯಂತೆ. ಯಾರಿಗೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.” ಮಗನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ದ್ವಂದ್ವ, “ಆದರೆ ತಂದೆಯೇ, ಈ ಭೂಮಿ ನಮ್ಮದಲ್ಲವೆಂದಾದರೆ ನಾವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. [sigh]

ರಂಗೇಯ ರಾಘವ್ ಅವರ ಲೇಖನಿ ಎಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣವೆಂದರೆ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದು ಸಾಲು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: “ಮಾನವನಿಗೆ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಬೇಲಿಗಳಲ್ಲ.” ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವು ಹೇಗೆ ಅಸಹಾಯಕರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೇ ನಾಶ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕರು ಇಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ ರೀತಿ ಅದ್ಭುತ – ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವೂ ಮರುಭೂಮಿಯ ಮರಳಿನಂತೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಮುದಾಯದವರು ತಮ್ಮ ನೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗಲೂ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಅವರು ಆರಿಸಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅವರನ್ನು ತುಳಿದುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಷ್ಟೂ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಹಠದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. [uhm] “Dharti Abhi Ghumti Hai” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಭೂಮಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಇವರ ಹೋರಾಟವೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೊನೆಯ ಪುಟದವರೆಗೂ ಓದುಗನನ್ನು ಕಾಡುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು, ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರ ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅರೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? ಆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಈ ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿ.