ગુનાહોં કા દેવતા (The God of Sins)

‘Gunahon Ka Devta’ એ કોઈ સામાન્ય નવલકથા નથી, પણ એ એક એવી ધ્રુજારી છે જેણે ભારતીય સાહિત્યના હૃદયને હંમેશ માટે બદલી નાખ્યું છે. ધર્મવીર ભારતીએ આ કૃતિ દ્વારા એ સત્યને ઉજાગર કર્યું છે કે પ્રેમ જ્યારે સામાજિક મર્યાદાઓ અને નૈતિકતાના પાંજરામાં કેદ થાય છે, ત્યારે તે માણસને પૂજારીમાંથી પાપી કેવી રીતે બનાવી દે છે.

એક દ્રશ્ય જે આજે પણ મનમાં જીવંત છે: ઠંડી રાત છે, ઓરડામાં કપૂરની મધમધતી સુગંધ છે અને દીવાઓનો ઝાંખો પ્રકાશ સુધા અને ચંદરના ચહેરા પર એક રહસ્યમય પડછાયો પાડે છે. ચંદર પોતાની અંદર ચાલી રહેલા સંઘર્ષને છુપાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે, [short pause] પણ શબ્દો ગળે આવીને અટકી જાય છે.

ત્યાં એક પ્રસંગ છે જે ક્યારેય ભૂલાતો નથી. સુધા ધ્રૂજતા અવાજે પૂછે છે, “ચંદર, શું તું મને ક્યારેય નહીં ભૂલે?” ચંદર ઠંડા કલેજે જવાબ આપે છે, “સુધા, તું મારા માટે એક એવું મંદિર છે જ્યાં હું પ્રાર્થના તો કરી શકું છું, પણ પ્રવેશવાની મારી હિંમત નથી.”

આ નવલકથાનો આત્મા તેના સંવાદોમાં નહીં, પણ પાત્રોના મૌનમાં છે. [medium pause] ચંદરના મનમાં એક તરફ જ્ઞાનનો અહંકાર છે તો બીજી તરફ સુધા માટેનું એક પવિત્ર આકર્ષણ. તે ડરે છે કે જો તે સુધાને સ્વીકારશે, તો તે તેના પ્રોફેસર પ્રત્યેની વફાદારી તોડશે. ધર્મવીર ભારતીની લેખનીની કરામત એ છે કે તેઓ પાત્રની પીડાને વાચકની પીડા બનાવી દે છે. એક વાક્ય જુઓ: “પ્રેમ એ ગુનો નથી, પણ તે ગુનો ત્યારે બની જાય છે જ્યારે સમાજ તેને ત્રાજવે તોલે છે.”

આ વાર્તા એ સમાજની કઠોરતા પર એક કરારો પ્રહાર છે, જે માણસની લાગણીઓ કરતાં પરંપરાઓને વધુ મહત્વ આપે છે. [sigh] સુધાનું દુઃખદ અંત અને ચંદરનું એકલતામાં જીવવું—આ માત્ર વાર્તા નથી, આ માનવીય હોવાની સજા છે.

શું સાચો પ્રેમ ક્યારેય સામાજિક નીતિ-નિયમોથી ઉપર ઉઠી શકશે? આ પ્રશ્નનો ઉત્તર શોધવા માટે તમારે આ પુસ્તકને અનુભવવું જ પડશે. આ એક એવી સફર છે, જે તમને અંદરથી હચમચાવી નાખશે.