ಜಮವಾನಿ ಜತನ್

ಬದುಕಿನ ನೈಜ ಸಂಪತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ? ಹಣದ ರಾಶಿಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ನಾವು ಗಳಿಸುವ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲೋ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರದ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಹರೀಂದ್ರ ದವೆ ಅವರ ‘Jamvani Jatan’.

ಗುಜರಾತ್‌ನ ವರ್ತಕ ಸಮುದಾಯದ ಬದುಕನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಈ ಕೃತಿ, ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟಿನ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿ. ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಸಂಜೆಯ ಸಮಯ, ಅಂಗಡಿಯ ಒಳಗೆ ಮಸುಕಾದ ಬೆಳಕು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಪರಿಮಳ ಮಿಶ್ರಿತ ವಾಸನೆ. ಪೋಪಟ್‌ಲಾಲ್ ಎಂಬ ಬಂಗಾರದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಮುಂದಿರುವ ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನೇ ತಲ್ಲಣದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆಯ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತುಮುಲ ಎಂತಹದ್ದು? [short pause] ಹರೀಂದ್ರ ದವೆ ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, “ಮನಸ್ಸಿನ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ಸಂಪತ್ತಿನ ರಾಶಿಯೂ ಭಾರವೆನಿಸುತ್ತದೆ.”

ಇಲ್ಲಿ ರಣಛೋಡ್‌ಭಾಯ್ ಮತ್ತು ತ್ರಿಭುವನ್‌ದಾಸ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಓದುಗರಿಗೆ ರೋಚಕವೆನಿಸಿದರೆ, ಅಂಬಾಲಾಲ್ ಎಂಬ ಬಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಸಮುದಾಯದವರು ಒಂದಾಗಿ ನೆರವಾಗುವ ದೃಶ್ಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಂತಿಲಾಲ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದ ರೂಪಾಂತರವು ಈ ಕೃತಿಯ ಆತ್ಮ. ಆತ ಕೊನೆಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಷ್ಟೇ—ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಇರುವುದು ಆತ ಗಳಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಗಳಿಸಿದ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ.

ಹರೀಂದ್ರ ದವೆ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸೊಬಗೇ ಅಂತಹದ್ದು. ಅವರು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ ಸರಳವಾದರೂ, ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ತಲುಪುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮಾಜದ ಜಟಿಲ ಸಂಬಂಧಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರದ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ರೀತಿಯು ಅದ್ಭುತ.

[sigh] ಕೇವಲ ಒಂದು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಹಣದ ಹಿಂದೆ ಓಡುವ ನಮಗೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಕಾಂತಿಲಾಲ್ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಆ ಸತ್ಯವೇನು? ಆ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನೋಟವೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪಯಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು, ನೀವು ಈ ಕೃತಿಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲೇಬೇಕು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನಾವು ಏನು ಗಳಿಸುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಾವು ಯಾರಿಗೆ ಏನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವೇ? ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ‘Jamvani Jatan’ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.