ਸੁਹੇਲਦੇਵ ਦੀ ਦੰਤਕਥਾ

ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਹੀ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੋਮਨਾਥ ਦਾ ਮੰਦਰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Legend of Suheldev ਵਿੱਚ ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਹੇਲਦੇਵ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾਮਈ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਡੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਕੁੱਲ-ਜੰਗ (Total War) ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। [short pause]

ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਸੁਹੇਲਦੇਵ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੰਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਡਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।” ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਐਲਾਨ ਸੀ।

ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਗਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਦੋਂ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਮਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਏਕਤਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸੁਹੇਲਦੇਵ ਦੀ ਇਹ ਗਾਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਬਲੀਦਾਨ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਸੁਹੇਲਦੇਵ ਆਪਣੇ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ ਬਣਾ ਕੇ ਬਹਿਰਾਇਚ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕੇਗਾ? Legend of Suheldev ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਾਡੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ।