ನಟ್ಸಾಮ್ರಾಟ್

ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು, ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಬಣ್ಣವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೊಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಆತ್ಮವೇ ಇನ್ನೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆಯೋ ಎಂಬಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಷಣಗಳು ವಿ.ವಿ. ಶಿರ್ವಾಡಕರ್ (ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್) ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಳೆಯ ನಟನೊಬ್ಬನ ಏಕಾಂತ, ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಶೂನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಮಾನವೀಯ ಕೃತ್ಯಗಳೇ ಅವರನ್ನು ಈ ಮಹಾನ್ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದು. ಹೀಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದೇ “Natsamrat”.

ರಂಗಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದ ಗಣಪತ್ರಾವ್ ಬೆಲ್ವಾಲ್ಕರ್, ಜೀವನದ ರಂಗಮಂಚದಿಂದ ಇಳಿದಾಗ ಕಂಡದ್ದು ಮಾತ್ರ ಕಠೋರ ವಾಸ್ತವ. ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾರೆ. ಮನೆಯ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಮರದ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಗಣಪತ್ರಾವ್ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಸೋರಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಮಂದ ಬೆಳಕು ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಸುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಮೌನ, ಮನೆಯವರ ಅಸಡ್ಡೆಯ ಕಹಿ ವಾಸನೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ. [short pause]

ಗಣಪತ್ರಾವ್ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆನ್ನುತ್ತಾರೆ: “ನಟನಾಗಿ ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ತಂದೆಯಾಗಿ ನನ್ನ ಪಾತ್ರ ಸೋಲಬೇಕೇ?” ಮಗನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬರಿ ಕಲ್ಲುಹೃದಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. [medium pause]

ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, “ಜೀವನವೆಂದರೆ ಒಂದು ನಾಟಕವಷ್ಟೇ, ಆದರೆ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುವುದು ಬರಿ ನೆನಪುಗಳ ನೋವು.” ಗಣಪತ್ರಾವ್ ಅವರ ಆಂತರ್ಯದ ತುಮುಲ, ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ನಡೆಸುವ ಹೋರಾಟ, ಕೊನೆಗೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದಂತೆ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಕೃತಿ ಬರೀ ಒಬ್ಬ ನಟನ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಅಧಿಕಾರ, ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಚಿತ್ರ ವಿಡಂಬನೆ. ನಾವು ಯಾರಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೀದಿಗೆ ತಳ್ಳಿದಾಗ ಉಳಿಯುವುದು ಕೇವಲ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ.

[sigh] ಜೀವನದ ಸಾಯಂಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಎಷ್ಟು ಏಕಾಂಗಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಕೃತಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣಪತ್ರಾವ್ ಅವರ ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಕ್ರಂದನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜದ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಭವ್ಯ ನಟನ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರು ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ? ಆ ನೋವಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿನ ಮೌನ ಅದೆಷ್ಟು ಆಳವಾದದ್ದು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲು “Natsamrat” ಓದಲೇಬೇಕು. ಈ ಕೃತಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಥಿಸುತ್ತದೆ, ಆಲೋಚನೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.