ਸੂਰਜ ਕਾ ਸੱਤਵਾਂ ਘੋੜਾ

ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬੇਚੈਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਧਰਮਵੀਰ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ‘Suraj Ka Saatvan Ghoda’ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੁਣੇ ਗਏ ਝੂਠ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਉਸ ਭਰਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕੈਦ ਹਾਂ।

ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਜਿਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਮਾਣਿਕ ਮੁਲਾ ਆਪਣੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਖਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਕੋਈ ਰਹੱਸ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜਮੁਨਾ, ਲਿਲੀ ਅਤੇ ਸੱਤੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੇ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਬੁਣਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ, ਜਦੋਂ ਮਾਣਿਕ ਮੁਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲਕੀਰ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਘੋੜਾ ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।” ਲਿਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਉਹ ਉਮੀਦ, ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਟੁੱਟਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ [medium pause] ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪੁਰਸ਼-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਰੇੜਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਧਰਮਵੀਰ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਲਿਖਣ ਕਲਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਗੱਪ ਵਾਂਗ ਸੁਣਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਕਹਾਣੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਹੀ ਗਈ, ਕਹਾਣੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਰ ਗਈ।” [sigh] ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਹਰ ਫੈਸਲਾ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਘੋੜਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਸੱਚ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ? ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ‘Suraj Ka Saatvan Ghoda’ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਕਦੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਉਸੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖੋਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰੋ ਅਤੇ ਦੇਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਘੋੜਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। [long pause]