ਅਵਘਾਚੀ ਸੰਸਾਰ

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੇ। [medium pause]

‘Avaghachi Sansar’ ਵਿੱਚ ਵੀ. ਵੀ. ਸ਼ਿਰਵਾਡਕਰ (ਕੁਸੁਮਾਗ੍ਰਜ) ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆ ਰਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਕੰਧ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। [short pause] ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅੰਨਾਸਾਹਿਬ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਿਹਨਤੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ, ਜਿਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਬੋਝਾਂ ਦੀ ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਪਿਸ ਰਹੀ ਹੈ। [medium pause]

ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਇੱਕ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਚਾਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਘੁਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। [short pause] ਲੈਂਪ ਦੀ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਅੰਨਾਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਪਈਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ। [medium pause] ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਉਲਝਦਾ ਹੈ। [uhm] ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਕੀ ਸਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ?” [short pause] ਅੰਨਾਸਾਹਿਬ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਸਾਡੇ ਸੁਪਨੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਲ ਗਏ ਹਨ।” [long pause]

ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਇਸਦਾ ਮਾਨਵੀ ਸੁਭਾਅ ਹੈ। [short pause] ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਡਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਫਰਜ਼ ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। [medium pause] ਸ਼ਿਰਵਾਡਕਰ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਅਦਭੁਤ ਹੈ; ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਦੁਨੀਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਰੰਗਮੰਚ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਰਦ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।” [short pause]

ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਦਰਪਣ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਮੰਨ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। [medium pause] ਕੀ ਅੰਨਾਸਾਹਿਬ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੱਭ ਪਾਵੇਗਾ? [short pause] ਜਾਂ ਉਹ ਇਸੇ ‘Avaghachi Sansar’ — ਯਾਨੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰਵਿਊ — ਵਿੱਚ ਖੋ ਜਾਵੇਗਾ? [long pause] ਇਸ ਭਾਵੁਕ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ।