ಪ್ರತಿದ್ವಂದಿ

ಸತ್ತ ತಂದೆಯ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ ಸುನೀಲ್ ಗಂಗೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ನೋವು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ದನಿಯೇ ಈ “Pratidwandi (The Adversary)”.

ಕಥೆಯು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ಸುತ್ತಾ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಕಚೇರಿಯ ಸಂದರ್ಶನದ ಕೊಠಡಿ. ಹೊರಗಡೆ ಬಿರು ಬಿಸಿಲು, ಕೊಠಡಿಯೊಳಗೆ ಸೀಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್‌ನ ಸದ್ದು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಫೈಲ್‌ಗಳ ರಾಶಿ. ಸಂದರ್ಶಕರು ಕೇಳುವ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಅಪಾರವಾದ ಆತಂಕವಿದೆ. [short pause]

ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾರೆ. ಸಂದರ್ಶಕರು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, “ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಮಾನ ಯಾವುದು?” ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ, “ಒಂದು ಹಕ್ಕಿ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅಥವಾ ರೋಗಿಯೊಬ್ಬನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಆಸೆ.” ಸಂದರ್ಶಕರು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾರೆ. [medium pause] ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ಮನಸ್ಸು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ‘ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನನ್ನಿಂದ ಬರಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಒಳಗಿನ ಮನುಷ್ಯ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾನೆ.’

ಸುನೀಲ್ ಗಂಗೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರ ಬರಹವು ಒಂದು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತೆ ನಿಖರವಾದುದು. ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, “ನಗರದ ಜನಜಂಗುಳಿಯ ನಡುವೆ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸುವ ಹೋರಾಟವೇ ನಿಜವಾದ ಯುದ್ಧ.” ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕೇವಲ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯಲು ಪಡುವ ಪಾಡಿನ ಕಥೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭ್ರಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಈ ಸಂಘರ್ಷ, ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆಯೇ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆಯೇ? ಅವನ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನೀವು ಈ ಕೃತಿಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. [sigh] ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನೊಂದಿಗೆ ನೀವು ನಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೀರಾ? ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ, ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಆ ಬೀದಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.