ಕಸುಂಬಿ ನೋ ರಂಗ್

ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಯಾರನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಯರಿ’ ಅಥವಾ ಜಾನಪದ ಕವಿಯೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದರೋ, ಆ ಜವೇರ್‌ಚಂದ್ ಮೇಘಾಣಿಯವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘Kasumbi No Rang’ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಎನಿಸಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಾಂಶ ಇಷ್ಟೇ: ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿಯೇ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವನಾಡಿ.

ಜವೇರ್‌ಚಂದ್ ಮೇಘಾಣಿಯವರು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ. ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹಚ್ಚಿದವರು. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಲ್ಲ, ಇತಿಹಾಸದ ರಕ್ತವನ್ನು ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೇಘಾಣಿಯವರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: “ಕಸುಂಬಿಯ ರಂಗವು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತೀಕ.” ಅಂದರೆ, ನಾವು ನಂಬಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಹನಿ ರಕ್ತವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸುವುದೇ ಜೀವನದ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಾದಗಳು ಇವು: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶೌರ್ಯದ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ತ್ಯಾಗವು ಒಂದು ಕಪ್ ವಿಷವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾದುದು ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವುದು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಕೇವಲ ಯುದ್ಧವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿರಹದ ನೋವನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದು.

ಕೆಲವರು ಇಂತಹ ಕಾವ್ಯಗಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅತಿರೇಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೇಘಾಣಿಯವರು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹಂಬಲವೇ ಅವರನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

[sigh]

ಅವರ ಸಾಲುಗಳು ಕೇವಲ ಓದಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅನುಭವಿಸಲು. ‘Kasumbi No Rang’ ಕೃತಿಯು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು, ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ದೇಶಭಕ್ತಿಯೇ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಭರಣ ಎಂದು ಈ ಕೃತಿ ನಮಗೆ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತದೆ.