क्रांती २०२०

‘Revolution 2020’ हे केवळ एक पुस्तक नसून, ते आधुनिक भारताच्या महत्त्वाकांक्षेच्या जळजळीत सत्याचा आरसा आहे, ज्याने एका संपूर्ण पिढीला स्वतःच्या यशाच्या व्याख्येकडे पुन्हा एकदा पाहायला भाग पाडले.

वाराणसीच्या अरुंद गल्ल्या आणि गंगेचा काठ. या वातावरणात गोपाल, राघव आणि आरती या तीन मित्रांची आयुष्ये गुंफलेली आहेत. गोपाल, ज्याला स्वतःची ओळख निर्माण करण्याची प्रचंड ओढ आहे, आणि दुसरीकडे राघव, जो व्यवस्थेविरुद्ध बंड पुकारणारा एक आदर्शवादी तरुण. [short pause] चेतन भगत यांनी इथे एक प्रसंग अगदी जिवंत केला आहे. रात्रीची वेळ आहे, खोलीत सिगारेटचा धूर साचला आहे आणि गोपालच्या डोळ्यांत एका बाजूला अमाप संपत्तीचा अहंकार आहे, तर दुसऱ्या बाजूला पोकळपणा. तो स्वतःच्याच साम्राज्यात, म्हणजे ‘गंगाटेक’ इंजिनिअरिंग कॉलेजमध्ये बसला आहे.

एका दृश्यात गोपाल आणि आरती यांच्यातील संवाद वाचताना काळजाला स्पर्श होतो. आरती विचारते, “गोपाल, तुला हे सर्व का करायचे आहे?” गोपालचे उत्तर त्याच्या मनातील भीती आणि जिद्दीचे प्रतिबिंब आहे. तो म्हणतो, “मला कोणीतरी बनायचे आहे, जेणेकरून जगाला हे कळेल की मी फक्त एक हरलेला मुलगा नव्हतो.” [sigh]

हे पुस्तक मांडते की, जेव्हा भ्रष्टाचार आणि प्रेम यांची टक्कर होते, तेव्हा माणसाचा संयम कसा सुटतो. चेतन भगत यांची लेखणी इथे टोकदार आहे. ते लिहितात, “यशाची किंमत मोजताना आपण स्वतःलाच हरवून बसतो.” हे वाक्य वाचकाला अंतर्मुख करते. लेखक इथल्या भ्रष्ट शिक्षण व्यवस्थेवर आणि सत्तेच्या खेळात अडकलेल्या तरुणाईच्या स्वप्नांवर मार्मिक भाष्य करतात.

‘Revolution 2020’ मध्ये गोपालची ही कहाणी आपल्याला एका अशा वळणावर आणून सोडते, जिथे प्रश्न उरतो—तुम्ही सत्तेसाठी स्वतःच्या मूल्यांची आहुती द्याल का? की राघवप्रमाणे क्रांतीचा मार्ग निवडाल?

[uhm] या कादंबरीच्या शेवटच्या पानापर्यंत पोहोचताना तुम्हाला जाणवेल की, खरी क्रांती ही बाहेरच्या जगात नसून, ती आपल्या स्वतःच्या विचारांच्या परिवर्तनात असते. आता पुढचे पाऊल उचलणे तुमच्या हातात आहे. तुम्ही या संघर्षाचा एक भाग बनायला तयार आहात का?